De standaardberekening is eenvoudig: eigen vermogen gedeeld door totaal vermogen, maal 100. Je haalt die cijfers uit de balans of jaarrekening van je KMO. De uitkomst is je solvabiliteitspercentage.
Hoe hoger dat percentage, hoe sterker de financiële buffer van je onderneming doorgaans is. Maar lees solvabiliteit nooit los van sector, evolutie over meerdere boekperiodes, liquiditeit en rentabiliteit. Pas dan weet je wat het cijfer echt zegt.
Wat deze ratio je echt vertelt over de financiële gezondheid van je KMO
Solvabiliteit toont welk deel van je onderneming met eigen middelen is gefinancierd. Het cijfer zegt dus iets over je buffer tegenover schulden en over de mate waarin je bedrijf financiële tegenwind kan opvangen.
Dat maakt het vooral een maatstaf voor weerbaarheid op langere termijn, niet voor de cash die vandaag beschikbaar is. Banken, investeerders en andere financiers kijken er daarom naar naast liquiditeit en rentabiliteit wanneer ze de financiële gezondheid meten.
Met deze cijfers uit je jaarrekening reken je correct
Voor een correcte berekening vertrek je altijd van de balans in je jaarrekening. Daar vind je de posten die je nodig hebt om eigen vermogen, totaal vermogen en vreemd vermogen juist af te lezen.
Let op: in de praktijk bestaan meerdere formules. Kijk dus eerst welke verhouding je gebruikt. Cijfers uit een dashboard of boekhoudingstool zijn handig, maar de balans blijft de bron.
De meest gebruikte formule en de alternatieven die je soms ziet
| Kengetal | Formule | Wat vergelijk je? | Weergave |
|---|---|---|---|
| Standaard solvabiliteit | eigen vermogen / totaal vermogen x 100 | Welk deel van je onderneming met eigen vermogen is gefinancierd | Percentage |
| Solvabiliteitsratio in verhouding | eigen vermogen / vreemd vermogen | Eigen middelen tegenover schulden | Verhouding, zoals 0,6 of 1,2 |
| Schuldgraad | vreemd vermogen / totaal vermogen x 100 | Welk deel met schulden is gefinancierd | Percentage |
Vergelijk alleen cijfers die met dezelfde formule zijn berekend. Een percentage en een verhouding kun je niet door elkaar gebruiken.
Welke posten je uit de balans nodig hebt
- Eigen vermogen omvat de middelen die in je onderneming zelf zitten, zoals kapitaal, reserves en overgedragen winst of verlies.
- Vreemd vermogen zijn je schulden. Denk aan schulden op lange termijn en schulden op korte termijn.
- Totaal vermogen is eigen vermogen plus vreemd vermogen. Dat bedrag is tegelijk gelijk aan het totaal van je activa.
- Bij alternatieve berekeningen kom je ook vaste activa en vlottende activa tegen. Vaste activa zijn investeringen die langer meegaan, vlottende activa worden sneller omgezet in cash.
- Gebruik geen cijfers uit de resultatenrekening, zoals omzet of bedrijfskosten, om solvabiliteit te berekenen. Solvabiliteit komt uit de balans.
Een eenvoudig rekenvoorbeeld voor een KMO
Stel: je KMO heeft 250.000 euro eigen vermogen en 750.000 euro totaal vermogen. Dan reken je als volgt: 250.000 gedeeld door 750.000, maal 100. De uitkomst is 33,3 procent.
Dat betekent dat ongeveer een derde van je onderneming met eigen middelen is gefinancierd. Dat kan voor veel KMO’s een aanvaardbare basis zijn, maar de juiste lezing hangt nog altijd af van je sector, investeringen en trend doorheen de tijd.
Zo lees je de uitkomst zonder verkeerde conclusies
Een hogere solvabiliteit betekent meestal meer buffer en minder afhankelijkheid van schuldeisers. Dat geeft vaak meer financiële ruimte als omzet schommelt, marges onder druk komen of extra investeringen nodig zijn.
Maar één percentage vertelt niet het hele verhaal. Een kapitaalintensieve onderneming of een bedrijf in groeifase kan tijdelijk lager scoren. Kijk dus niet naar één momentopname, maar naar de evolutie over meerdere periodes, samen met cash en winstgevendheid.
Welke percentages vaak als gezond gelden
| Solvabiliteit | Praktische lezing | Wat dit vaak betekent |
|---|---|---|
| Lager dan 25% | Kwetsbaar | Beperkte buffer en grotere afhankelijkheid van schuldeisers |
| 25% tot 40% | Aanvaardbaar | Voor veel KMO’s een werkbare basis |
| Meer dan 40% | Sterk | Ruimere buffer en vaak sterker in financieringsgesprekken |
Dit zijn richtwaarden, geen vaste wet. Handel, productie, projectbedrijven en verschillende ondernemingsvormen kunnen elk een ander normaal niveau hebben.
Wanneer lage of negatieve solvabiliteit een alarmsignaal is
Een lage solvabiliteit wordt zorgwekkend als ze structureel zwak blijft of verder daalt. Negatieve solvabiliteit is een duidelijk alarmsignaal, omdat dat meestal betekent dat het eigen vermogen is weggevreten door verliezen.
Vaak zit daar een combinatie achter van aanhoudende verliezen, een hoge schuldenlast of te weinig eigen inbreng. Trek niet meteen één conclusie uit dat cijfer alleen. Bekijk tegelijk je liquiditeit en winstgevendheid om de juiste ingreep te kiezen.
Solvabiliteit, liquiditeit en rentabiliteit uitgelegd
| Kengetal | Wat meet het? | Wanneer gebruik je het? |
|---|---|---|
| Solvabiliteit | Je financiële buffer tegenover schulden | Bij vragen over kredietwaardigheid en financiële weerbaarheid op langere termijn |
| Liquiditeit | Of je je verplichtingen op korte termijn kunt betalen | Bij vragen over cashdruk, leveranciers en directe betaalcapaciteit |
| Rentabiliteit | Hoeveel rendement je haalt uit je omzet, activa of eigen vermogen | Bij vragen over marges, winst en rendement van je onderneming |
Een onderneming kan winstgevend zijn en toch krap in cash zitten. Of voldoende cash hebben, maar structureel te veel op schulden draaien. Daarom bekijk je financiële gezondheid altijd via meerdere kengetallen samen, zeker als je wil werken aan cashflow verbeteren.
Zo verbeter je de solvabiliteit van je KMO
- Houd winst in het bedrijf in plaats van alles uit te keren. Zo versterk je je eigen vermogen.
- Versterk je kapitaalbasis met bijkomende inbreng of met een doordachte herstructurering van de financiering.
- Bouw schulden gericht af, zeker wanneer de verhouding tussen eigen middelen en schulden uit balans raakt.
- Pak kostenbeheersing strak aan. Minder lekken in je werking en hogere marges — bekijk ook brutomarge berekenen — vertalen zich op termijn in meer buffer.
- Weeg investeringen goed af en spreid ze waar nodig, zodat je balans niet nodeloos onder druk komt, een thema dat in het Financieel Bootcamp (video) praktisch aan bod komt.
- Bekijk ook uitgaven van de zaakvoerder, opnames en uitkeringen kritisch als ze je eigen vermogen verzwakken.
Volg solvabiliteit periodiek op samen met cashflow en andere KPI’s. Dit is waar het misloopt in veel KMO’s: men kijkt pas als de druk al hoog is. Bij Yarlini bekijken we zulke cijfers daarom altijd in samenhang met de bredere financiële en strategische sturing van de onderneming, bijvoorbeeld via rolling forecast en budgetteren. Gebruik ook een financiële review checklist voor CEO’s om kernratio’s periodiek te toetsen.
Veelgestelde vragen over solvabiliteit
Deze korte vervolgvragen komen vaak mee op tafel zodra je je solvabiliteit begint op te volgen.
Wat is de formule voor de rentabiliteit van eigen vermogen?
De formule is: nettowinst gedeeld door gemiddeld eigen vermogen, maal 100. Je gebruikt gemiddeld eigen vermogen omdat één eindstand vertekend kan zijn door een kapitaalbeweging, dividend of verlies op het einde van de periode. Rentabiliteit meet rendement. Solvabiliteit meet je financiële buffer.
Heet het kengetal of kengetallen?
Als je één ratio bedoelt, is het kengetal. Spreek je over meerdere financiële ratio’s samen, dan zijn het kengetallen. Solvabiliteit is dus één kengetal binnen een bredere set financiële kengetallen, zoals liquiditeit en rentabiliteit.
